42. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı Kapılarını Açtı
Tüyap Fuarcılık Grubu tarafından Türkiye Yayıncılar Birliği iş birliğiyle düzenlenen 42. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı, bugün Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi’nde kapılarını ziyaretçilere açtı. Bu yıl “Edebiyatın Her Hali” ana temasıyla düzenlenen fuar, Onur Yazarı Murathan Mungan başta olmak üzere yüzlerce yazar ve yayınevi ile kitapseverleri ağırlamaya başladı.
Kitapseverlerin her yıl heyecanla beklediği edebiyat şöleni başladı. 13-21 Aralık 2025 tarihleri arasında gerçekleşecek olan 42. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı, yurt içi ve yurt dışından 1.000’e yakın yayınevi, marka ve sivil toplum kuruluşuna ev sahipliği yapıyor. Dokuz gün sürecek fuar boyunca düzenlenecek 400’den fazla kültür etkinliği ve 3000’e yakın imza günü ile edebiyat dünyasının nabzı İstanbul’da tutulacak.
Onur Yazarı Murathan Mungan ile “Edebiyatın Her Hali”
Tüyap Kültür Fuarları Danışma Kurulu tarafından belirlenen bu yılki Onur Yazarı, şiirden tiyatroya, hikâyeden romana uzanan üretken ve çok yönlü kalemiyle Murathan Mungan oldu. Fuar kapsamında, yazarın eserleri, sanata bakış açısı ve edebiyata katkıları çeşitli etkinliklerle ele alınacak. Ayrıca Tüyap Fuarcılık Grubu tarafından hazırlanan ve yazarın yaşamına odaklanan özel bir anı kitabı da okurlarla buluştu.
Fuarın ana teması “Edebiyatın Her Hali” odağında, edebiyatın farklı biçimleri, anlatı gelenekleri ve sanatsal ifade alanları paneller ve söyleşiler aracılığıyla ele alınıyor.
“Yalnızca kitaplara değil, edebiyatın her haline kapılarımızı açıyoruz”
Fuarın açılışında konuşan Tüyap Fuarlar Yapım A.Ş. Genel Müdürü İlhan Ersözlü, fuarın birleştirici gücüne vurgu yaparak şunları söyledi: “Bugün burada yalnızca kitaplara değil; onların içindeki dünyalara, kelimelere, duygulara, düşüncelere ve en önemlisi edebiyatın her haline kapılarımızı açıyoruz. Bu yılki temamız, sadece kitap türlerinin çeşitliliğini değil, aynı zamanda edebiyatın insana dokunan tüm yönlerini ifade ediyor. Yüz binlerce kitap, yüzlerce yazar, söyleşiler ve özel etkinliklerle yarım milyonun üzerinde ziyaretçiyi buluşturacak bir fuar hazırladık. Bilmenizi isterim ki bu fuarın gerçek gücü, yalnızca programların ve etkinliklerin zenginliğinde değil; kitabın etrafında birleşen bu büyük toplulukta saklıdır.”
“Kitap fuarları, düşünce özgürlüğünün en güçlü buluşma alanıdır”
Fuarın açılışında konuşan Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Kenan Kocatürk, fuarın kültürel ve toplumsal önemine dikkat çekerek şunları söyledi: “1982 yılında zorlu koşullarda başlayan İstanbul Kitap Fuarı, bugün 42’nci yılına ulaşarak Türkiye’nin güçlü edebiyat geleneğini ve yayıncılık birikimini ortaya koyuyor. Kitap fuarları; farklı düşüncelerin, yazarların, yayıncıların ve okurların bir araya geldiği gerçek bir demokrasi şölenidir. Yılda 90 bini aşkın kitabın üretildiği ülkemizde, kitabın ve okuma kültürünün korunması ve herkes için erişilebilir olması büyük önem taşıyor.”
“Hem sevdiğiniz yazarı bulacak hem de yeni isimlerle tanışacaksınız”
Tüyap Kültür Fuarları Danışma Kurulu Başkanı Doğan Hızlan ise fuarların okurlar için yeni keşif alanları olduğuna dikkat çekerek şöyle konuştu: “Bugün hepimiz büyük bir kitap zenginliği içindeyiz. Fuarların daima şu iyiliği vardır: Zaman zaman kitapçılara gidiyoruz, bildiğimiz kitapları alıyoruz. Ama burada bilmediğimiz, görmediğimiz, tanımadığımız birçok kitap var. Fuar sayesinde hem sevdiğiniz bir yazarın yeni kitabını bulacak hem de yeni bir yazarı tanıyacaksınız. Onunla konuşacak, onu okuyacaksınız. Bu bakımdan fuarların önemini çok iyi anlıyorum.”
“Sektörümüzün kalbi değişmedi: İfade özgürlüğünü savunmaya devam edeceğiz”
Açılış törenine katılan Uluslararası Yayıncılar Birliği (IPA) Başkanı Gvantsa Jobava ise yayıncılığın toplumsal etkisine değindiği konuşmasında şu ifadelere yer verdi: “Bu son 130 yıl çok fazla değişim gördü, ancak sektörümüzün kalbi değişmedi: En iyi hikayeleri, en iyi eğitim kaynaklarını, en etkileyici bilimsel atılımları bulmak ve bunları doğru okuyuculara ulaştırmak. Özünde toplumlarımızın ve ekonomilerimizin vazgeçilmez bir parçası olan, ama aynı zamanda bireylerin hayatlarında fark yaratma kapasitesine sahip bir sektörüz. İnanıyorum ki toplum yayıncılardan, ifade özgürlüğüne adanmış insanlardan bir şey bekliyorsa, o da bu özgürlüğü savunma istekliliğidir.”
“Kitap fuarları, edebiyatla yeniden bayramlaşma alanlarımızdır”
42. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı’nın açılışında konuşan Onur Yazarı Murathan Mungan, edebiyatın birleştirici gücüne ve okurla kurulan sürekliliğe vurgu yaptı. Mungan konuşmasında şunları söyledi: “Bu fuarlar, kitaplarla bayramlaştığımız birer ritüeldir. Elli yıllık edebiyat yolculuğum boyunca yazdıklarıma eşlik eden, kitaplarımı, şiirlerimi, oyunlarımı ve şarkılarımı yalnız bırakmayan okurlarımla burada buluşmak benim için büyük bir anlam taşıyor. İçinden geçtiğimiz dönemde dilin, okuma kültürünün ve düşünme alışkanlıklarının zayıfladığına tanıklık ediyoruz. Böyle zamanlarda birbirimize yaslanmaktan, çoğalmaktan ve yeniden kitaplara sarılmaktan başka bir yol görmüyorum. Edebiyat, düşünmeyi, ifade etmeyi ve hayal gücünü canlı tutan en güçlü alan olmaya devam ediyor.”
Yayıncılığın yılbaşı olarak gördüğümüz bu fuar, sektörümüze güç veriyor”
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Taner Beyoğlu ise bakanlık olarak yayıncılık sektörüne verdikleri desteğin artarak devam ettiğini belirterek şunları söyledi: “Tüyap Kitap Fuarı’nı yayıncılığımızın ‘yılbaşı’ gibi görüyoruz; bir sonraki yılın ürünlerini ortaya koymak bakımından çok heyecan verici bir başlangıç. Bakanlık olarak bu yoğun emeğin değerini bulması için çalışıyoruz. TEDA Projesi ile bugüne kadar 1.027 yazarımızın 4.599 eserinin 64 farklı dilde yayımlanmasına destek olduk. Ayrıca dijital yayıncılığı desteklemek adına e-Kitabım platformundan sonra, yeni yılda fikir ve edebiyat dergilerimizi vatandaşlarımızla buluşturacak ‘e-Dergim’ platformunu da hayata geçireceğiz.”
“Cumhuriyet, bir halkın cehalete karşı okuyarak yürümesidir”
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Nuri Aslan, Cumhuriyetin okuyan yurttaşlarla ayakta kalacağını vurgulayarak şunları kaydetti: “Cumhuriyet; okuyan, düşünen, sorgulayan yurttaşlar ile ayakta kalır. O halde bize düşen görev; okumak, çok okumak, daha çok okumaktır. Biz kitabı lüks olarak değil, kamusal bir hak olarak görüyoruz. Bu anlayışla 2019 öncesinde İstanbul’da 20 olan kütüphane sayımızı bugün 73’e ulaştırdık. Kütüphanelerimizi binlerce kültür-sanat etkinliğiyle yaşayan kamusal alanlara dönüştürerek İstanbulluların hizmetine sunuyoruz.”
“Gelecek nesilleri korumak için okuma alışkanlığı hayati önem taşıyor”
Büyükçekmece Kaymakamı Ali İkram Tuna ise dijital çağın getirdiği zorluklara karşı kitapların bir emniyet sübabı olduğunu vurguladı: “Değişimin hızlandığı, dijitalleşmenin etkilerinin arttığı bir dönemden geçiyoruz. Gelecek nesilleri çağın gerektirdiği niteliklerle donatırken, onları olumsuz etkilerden korumak hepimizin ortak sorumluluğu. İstanbul’da okullarımızdaki kitap sayısını son iki yılda 6,5 milyondan 12,5 milyona çıkardık. Yayınevlerimizin ve yazarlarımızın okulları daha sık ziyaret ederek çocuklarla duygusal bağ kurmalarının, yapay zeka eksenli yeni düzende çok önemli olduğuna inanıyorum.”
Dünya edebiyatının yıldızları ve uluslararası isimler İstanbul’da
Fuarın açılış törenine Uluslararası Yayıncılar Birliği (IPA) Başkanı Gvantsa Jobava da katıldı. Jobava, fuar kapsamında ‘Yayıncılık Dünyasında Kadın’ konulu söyleşide meslektaşlarıyla bir araya gelecek.
Fuar, dünya çapında ün kazanmış isimleri de ağırlıyor. “Saftirik” serisinin yazarı Jeff Kinney, “Hyunam-Dong Kitabevi”nin yazarı Hwang Bo Reum, “Çözüm Bakanlığı” kitabıyla tanınan Sanne Johanna Rooseboom ve ünlü manga serisi “Madoka Magica”nın çizeri Hanokage, fuarda okurlarıyla buluşan isimler arasında yer alıyor.
Odak pazar: Türk dünyası ve uluslararası salon
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın TEDA Projesi kapsamında, bu yılın Odak Pazarı “Türk Dünyası” olarak belirlendi. Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Başkurdistan ve Tataristan’dan gelen yayınevleri, fuar katılımcılarıyla telif görüşmeleri gerçekleştirerek kültürel iş birliklerini güçlendirecek.
Ayrıca, 13–16 Aralık tarihlerinde açık olacak Uluslararası Salonda Azerbaycan, Çin, İran, Romanya ve Rusya’dan yayınevleri de yer alacak.
Gençler için özel alanlar ve illüstratörler duvarı
Bu yıl fuar alanında kurulan “İllüstratörler Duvarı”, sektörün yeni yeteneklerini yayıncılarla buluşturuyor. Gençlik ve çocuk yayıncılarının ilgi gösterdiği bu alanda illüstratörler portfolyolarını sergileme imkânı buluyor. Ayrıca çocuklar ve gençler için oluşturulan özel etkinlik alanında; ‘Yapay Zekâ’, ‘Manga-Anime-Karikatür’, ‘Fantastik ve Bilim-Kurgu’ temalı interaktif etkinlikler düzenleniyor.
Sergiler ve belgesel gösterimi
Fuar ziyaretçileri, özel sergileri de gezme fırsatı bulacak. İş Sanat tarafından hazırlanan Latif Demirci retrospektifi “Yazan-Çizen Latif Demirci”, Cumhuriyet Gazetesi’nin 100. yılı anısına hazırlanan “Zafer Anıtı” sergisi ve Mustafa Delioğlu anısına düzenlenen “Boya ve Oku” sergisi sanatseverlerin beğenisine sunuluyor.
Ayrıca Gazeteci Aslı Atasoy’un yönettiği “Kitabın Rüyası” adlı ödüllü belgesel, 14 Aralık Pazar günü izleyiciyle buluşacak. Gösterim sonrasında, kitap kapaklarının dünyasına dair özel bir söyleşi gerçekleştirilecek.
Ziyaret saatleri
Girişin öğrenci, öğretmen, çocuk, emekli ve engellilere ücretsiz olduğu 42. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı; hafta içi 10.00-19.00, hafta sonu ise 10.00-20.00 saatleri arasında, fuarın son günü olan 21 Aralık Pazar günü ise 10.00-19.00 arasında ziyaret edilebilecek.
Detaylı etkinlik programı ve imza günlerine www.istanbulkitapfuari.com adresinden ulaşılabilir.
Murathan Mungan Hakkında:
Murathan Mungan İstanbul’da doğdu. Çocukluğu ve ilk gençlik yılları Mardin’de geçti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü’nü bitirdi. Aynı bölümde “master”ını tamamladı. Çeşitli dergi ve gazetelerde şiirler, öyküler, metinler, deneme, eleştiri ve incelemeler yayımlayarak adını duyurdu.
Ankara’da Devlet Tiyatroları’nda ve İstanbul’da Şehir Tiyatroları’nda “Dramaturg” olarak çalıştı. 1987’de günlük gazete Söz’de, “Kültür-Sanat Sayfası” editörlüğü yaptı. 1991’de Remzi Kitabevi’ne “Çilek” amblemli özel bir koleksiyon dizisi hazırlayıp yönetti.
İlk kitabı l980’de yayımlanan Mahmud ile Yezida idi. 1999 yılında Ankara Devlet Tiyatroları yapımı Geyikler Lanetler, aynı yıl Berlin’de, uluslararası bir tiyatro şenliği olan “Theater der Welt”e çağrılmış ve Schaubühne’de gösterilmiştir. Aynı oyun 2003 yılında Yunanistan’da Selanik Devlet Tiyatrosu’nda sahnelenmiştir. Geyikler Lanetler oyununa kaynaklık eden yazarın Cenk Hikâyeleri kitabındaki “Kasım ile Nasır” öyküsü, 1994’te İtalya’da “La Mamma Umbria”da sahnelenmiştir. Yazarın Lal Masallar adlı öykü kitabındaki “Muradhan ile Selvihan ya da Bir Billur Köşk Masalı” adlı öyküsü, 1987’de Fransa’da, Lulu Menase yönetiminde Théâter Des Arts de Cergy-Pontoıse’da sahnelenmiştir. Aynı öykü, Amerika’da Penguen Books’un “Dünya Hikâyeleri Antolojisi”ne seçilmiştir. Gene bu öykü 2008 yılında “Con Tempo” topluluğu tarafından Cenk Hikâyeleri kitabında yer alan “Binali ile Temir”le birlikte Frankfurt’ta müzikli oyun olarak sahnelenmiştir. 2003 yılında Kopenhag’daki “Bette Nansen Theater”da, yazarın “Sayfadaki Gibi”adlı kısa oyunu, bazı Doğulu yazarları bir araya getiren ortak bir proje olan “Bin Bir Gece” içinde yer almış, aynı oyun 2005 yılında İngiltere’de “1001 Nights now” adıyla Nottingham Playhouse’da sahnelemiştir.
Murathan Mungan 1989’da, İngiliz yazar Nell Dunn’ın “Steaming” adlı oyununu “Kadınlar Hamamı” adıyla sahneye koymuştur.
Mungan’ın döneminde Ankara İl Radyosu’nca seslendirilen iki tane de radyo oyunu vardır: Dört Kişilik Bahçe ve Ölümburnu.
Mungan bir tanesi filme alınan üç tane de film senaryosu yazmıştır. 1984’te Atıf Yılmaz tarafından filme alınan Dağınık Yatak’ın yanı sıra Dört Kişilik Bahçe ve Başkasının Hayatı adlı iki senaryosu daha vardır.
Murathan Mungan, bu arada yabancı yazarların öykülerinden ve yazılarından oluşan çeşitli seçkiler yayımlamayı sürdürmektedir.
Bugüne değin çoğu “Yeni Türkü” topluluğu tarafından seslendirilmiş olan şarkı sözleri yazmıştır. Yazdığı şarkıların Türkiye’nin önemli şarkıcıları, toplulukları tarafından yeniden seslendirilmesiyle oluşan Söz vermiş şarkılar adlı “cover” albümü 2004’te yayınlanmıştır. Bu albümü Aşk Tesadüfleri Sever ve 2020 Model adlı iki müzik albümü daha izlemiştir.
Kimi kitaplarının yanı sıra çeşitli yazıları ve şiirleri bugüne değin İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, İsveççe, Norveççe, Lehçe, Yunanca, Fince, Boşnakça, Bulgarca, Farsça, Kürtçe, İspanyolca, Slovence, Çekçe, Danimarka, Hollanda ve Ukrayna dillerine çevrilerek çeşitli dergi, gazete ve seçkilerde yayımlanmıştır. Mungan, Almanya, Avusturya, Hollanda, Danimarka, İsviçre, Fransa, Amerika, Yunanistan, Çekya, Slovakya, Ukrayna, Polonya’da çeşitli söyleşi ve okuma programlarına katılmıştır. Yurtiçinde ve yurtdışında Mungan’la ilgili çeşitli radyo ve televizyon programları yapılmıştır.
2018 yılında ilgili kuruluşun dünya edebiyatından seçtiği altı yazardan biri olarak Berlin’de bir yıl boyunca DAAD bursuyla yaşamıştır.
Yazar 1985’ten beri İstanbul’da yaşamakta ve 1988’den beri serbest yazar olarak çalışmaktadır.